الفيض الكاشاني ( مترجم : عبد الله موحدى )
81
نوگويه ها ( الكلمات الطريفة ) ( فارسى )
كلمهء 31 شگفتآورى چگونه در روش عقلانى يا ملّت و شريعت ، تكيه بر خردهاى گوناگون و انديشههاى ناهمخوان به عنوان شريعت و راه ، جايز باشد ؟ چگونه مىتواند يكى از اين خردها علاجى براى درد نادانى باشد ؟ ناگفته پيداست كه انديشهها هرگز به توافق نمىرسند و گمانها همخوانى ندارند و دركها را با هم سرسازگارى نيست و گونههاى اجتهاد بر عكس يكديگر و شكپذيرند . گاهى امورى سست و ركيك ( نكتهء 2 ) در آنها پيدا مىشود ، در نتيجه كسى همانند [ عالمان حقيقى ] قوم مىشود كه در واقع از آنها نيست و كسى ميان آنان مىرود كه با آنها فاصله دارد ؛ همچنان كه در مردم اين زمان ديده و در مورد گذشتگان شنيده مىشود و از اين جهت ، مقلّدان را در امواج انديشههاى خود سرگردان و در گردابهاى سخنانشان غرق شده مىبينى . آنان براى اين انديشهها و سخنها ، شمشيرها كشيده و برخى خون يكديگر را حلال شمردهاند . بهدرستى كه پروردگار تو در مورد آنچه آنان اختلاف دارند [ روز قيامت ] خود داورى خواهد كرد .